Çatı ve cephe kaplamasında yanlış trapez sac seçimi; sızıntıya, kısa ömre ve yüksek bakım maliyetine yol açar. Hangi profil derinliği, hangi sac kalınlığı ve hangi renk sizin projenize uygun? Bu rehberde trapez sac seçimini belirleyen tüm kriterleri adım adım ele aldık.
Trapez Sac Nedir?
Trapez sac, düz çelik sacın profil makinelerinde şekillendirilmesiyle elde edilen oluklu kaplama malzemesidir. Trapez (yamuk) kesitli dalgalanması sayesinde düz saca kıyasla çok daha yüksek yük taşıma ve kar/rüzgar direnci sunar. Çatı örtüsü, cephe kaplaması ve asma tavan sistemlerinde yaygın olarak kullanılır.
Trapez Sac Profil Tipleri
Trapez saclar, kaburga yüksekliği ve kaburga aralığına göre isimlendirilir. En yaygın profil tipleri:
| Profil Tipi | Kaburga Yüksekliği | Kaburga Aralığı | Önerilen Kullanım |
|---|---|---|---|
| TP 18/76 | 18 mm | 76 mm | Asma tavan, iç duvar kaplaması |
| TP 27/200 | 27 mm | 200 mm | Hafif çatı, küçük açıklıklı yapı |
| TP 35/150 | 35 mm | 150 mm | Konut, tarım binası, depo |
| TP 40/183 | 40 mm | 183 mm | Sanayi ve ticari çatı |
| TP 58/200 | 58 mm | 200 mm | Büyük açıklıklı endüstriyel yapı |
| TP 80/250 | 80 mm | 250 mm | Çok geniş açıklık, fabrika, hangar |
Genel kural: Kaburga yüksekliği arttıkça taşıyıcı aralığı (aşık mesafesi) büyür. Küçük bütçe ve dar aşık aralığı için TP 27/200 yeterli; büyük sanayi binası için TP 58/200 veya TP 80/250 tercih edin.
Sac Kalınlığı Nasıl Seçilir?
Trapez sacın dayanım ve ömrü büyük ölçüde sac kalınlığına bağlıdır. Yaygın kalınlıklar ve önerilen kullanım alanları:
| Kalınlık | Ağırlık (kg/m²) | Tavsiye Edilen Kullanım |
|---|---|---|
| 0,40 mm | ~3,1 | Geçici yapılar, iç kaplama |
| 0,50 mm | ~3,9 | Konut garajı, kümes, tarım deposu |
| 0,60 mm | ~4,7 | Konut çatısı, küçük ticari yapı |
| 0,70 mm | ~5,5 | Ticari bina, orta yük çatı |
| 0,80 mm | ~6,3 | Sanayi binası, yüksek kar bölgesi |
| 1,00 mm | ~7,8 | Ağır sanayi, büyük açıklık |
| 1,50 mm+ | ~11,8+ | Zemin döşemesi (kompozit döşeme sacı) |
Dikkat: Kar yükü yüksek bölgelerde (Doğu Anadolu, dağlık alanlar) minimum 0,70 mm; kıyı bölgelerinde tuzlu deniz havası için galvaniz kaplama kalınlığı Z275 ve üzeri şarttır.
Kaplama ve Renk Seçenekleri
Trapez sacın uzun ömürlü olması için doğru kaplama seçimi kritiktir. Başlıca kaplama tipleri:
| Kaplama Tipi | Çinko Miktarı | Ömür (açık hava) | Kullanım |
|---|---|---|---|
| Galvanizli (ham) | Z275 g/m² | 35–40 yıl | Sanayi, tarım (renklendirilmeyecek) |
| Polyester Boyalı | Z275 + boya | 20–25 yıl | Konut, ticari cephe |
| Plastisol Kaplı | Z275 + plastisol | 30+ yıl | Deniz kıyısı, agresif ortam |
| PVDF Boyalı | Z275 + PVDF | 35+ yıl | Prestij yapı, cephe |
Renk seçimi: Açık renkler (beyaz, krem, açık gri) ısı yansıtır — yazın iç sıcaklığı düşürür. Koyu renkler (antrasit, koyu gri, koyu yeşil) ısı emer — soğuk bölgelerde avantajlı. RAL renk skalasında özel renk siparişi de mümkündür.
m² Hesabı: Ne Kadar Trapez Sac Lazım?
Trapez sac hesabı, çatının gerçek alanına göre değil kaplama genişliğine göre yapılır. Her profil tipinin “faydalı genişliği” vardır; levha genişliğinden dardır.
Örnek hesap (TP 40/183, faydalı genişlik: 914 mm):
- Çatı alanı: 200 m²
- Uzunluk: 6 metre levhalar kullanılacak
- Levha başına kaplama alanı: 0,914 m × 6 m = 5,48 m²
- Gereken levha adedi: 200 ÷ 5,48 = 37 levha
- Fire payı %5–8 ekle: 37 × 1,07 ≈ 40 levha
İpucu: Çatı eğimi %15’in altındaysa üst üste bindirme miktarını artırın (en az 200 mm) — yağmur sızıntısını önler. Eğim arttıkça 100–150 mm bindirme yeterlidir.
Montaj İpuçları
- Vida aralığı: Kaburga üstünden değil, kaburga dibi düz kısımdan vidayla tutturun. Kaburga üstünden vida, zamanla sızıntıya yol açar.
- Bulon ve conta: EPDM contalı vida kullanın. Paslanmaz çelik veya galvanizli vida, trapez sacla aynı metalden olmalı (galvanik korozyon riskini önler).
- Kesim: Taşlama diski yerine metal testere veya jilet bıçak kullanın — taşlama kıvılcımı kaplama yüzeyini yakar, pas başlatır.
- Bindirme yönü: Hâkim rüzgar yönüne göre bindirme tarafını belirleyin — rüzgarın arkasına bakan taraf üste gelsin.
Neden Centilmen Metal’den Trapez Sac?
- Yerinde imalat: Tarsus tesisimizde kendi profil makinelerimizle üretim — aracısız, taze stok
- Özel uzunluk: Standart boy dışında talep ettiğiniz uzunlukta üretim (minimum fire, kolay montaj)
- Geniş renk seçeneği: Polyester boyalı, RAL renk skalasında siparişe göre üretim
- Hızlı teslimat: Tarsus ve Mersin’de aynı gün, Çukurova’da 24 saat
- Teknik destek: m² hesabı, profil seçimi ve montaj danışmanlığı ücretsiz
Teklif ve hesap için: WhatsApp ile yazın veya 0545 408 00 03 numaralı hattı arayın. Proje ölçülerinizi paylaşın, m² hesabını birlikte yapalım.
Sık Sorulan Sorular
Trapez sac çatıda ısı yalıtımı sağlar mı?
Tek başına hayır. Trapez sac su ve rüzgar bariyeridir; ısı yalıtımı için altına taş yünü, cam yünü veya poliüretan panel eklenmesi gerekir. Sandviç panel sistemi hem kaplama hem yalıtımı tek seferde çözer.
Galvanizli mi boyalı mı almalıyım?
Görünüm ve renk önemli değilse ham galvanizli yeterli, çok daha ekonomik. Görünüm önemliyse veya cephe kaplamasıysa polyester boyalı tercih edin. Kıyı ve tuzlu ortamda plastisol veya PVDF kaplama şarttır.
Hangi aşık (taşıyıcı) aralığı doğru?
Profil derinliğine ve sac kalınlığına göre değişir. TP 27/200 için maksimum 120–150 cm, TP 40/183 için 180–200 cm, TP 58/200 için 250–300 cm aşık aralığı uygundur. Yük hesabı için statik hesap yapılmasını öneririz.
Özel ölçüde üretim yapılabiliyor mu?
Evet. Tarsus’taki üretim tesisimizde talep ettiğiniz uzunlukta trapez sac üretiyoruz. Minimum fire, kolay montaj için özel uzunluk siparişi avantajlıdır.
Renk garantisi var mı?
Polyester kaplama için üretici standart renk garantisi 10 yıl, plastisol ve PVDF kaplamada 20–25 yıl renk stabilitesi beklenir. Gerçek ömür çevresel koşullara göre değişir.
İlgili Yazılar
- Sac Türleri Rehberi: DKP, Siyah, Galvanizli, Baklavalı ve Baskılı Sac
- Boyalı Rulo Sac Rehberi: Renk ve Kaplama
- Sandviç Panel Rehberi: Çatı, Cephe ve Soğuk Hava Deposu
- Çelik Konstrüksiyon Yapı Rehberi
- Tarsus Demir Çelik Sektörü
- Mersin, Adana ve Çukurova için Demir Çelik Tedariki
- Galvanizli Çelik: Endüstriyel Kullanım ve Tedarik Rehberi
Centilmen Metal — 30 yıldır Tarsus’ta demir çelik, sac, profil ve trapez sac imalatı. 82 Evler Mahallesi Sanayi Sitesi, 3112 Sokak No:38, Tarsus/Mersin
